اسامی در گرامر زبان ترکی استانبولی

زبان ترکی استانبولی زبانی بسیار شیرین و یکی از رایج ترین زبان ها از شاخه زبان ترکی است و ۸۸ میلیون نفر از مردم دنیا، از جمله مردم ترکیه، قبرس شمالی، بخش هایی از عراق، یونان، بلغارستان، مقدونیه، آلبانی و بخش های شرقی اروپا به این زبان سخن می­گویند. امروزه به جهت نزدیکی فرهنگ و موقعیت جغرافیایی و همچنین پیشرفت صنعت گردشگری، تجارت و همینطور سیستم آموزشی قوی کشور ترکیه، تعداد علاقه مندان به یادگیری زبان ترکی استانبولی، خصوصا در ایران به طور چشم گیری در حال افزایش است؛ بدیهی است که اولین قدم برای آموزش صحیح و اصولی زبان ترکی، آشنایی با دستور زبان ترکی استانبولی “گرامر زبان ترکی استانبولی میباشد؛ پیش تر در مقالات قبلی به صورت مفصل درباره قواعد دستوری پایه و ساختار جمله‌ در زبان ترکی استانبولی صحبت کرده ایم؛ حال در این مطلب به بررسی کامل حالات مختلف اسامی در گرامر زبان ترکی استانبولی خواهیم پرداخت.

دعوت میکنیم در ادامه همراه ما باشید…

حالت های مختلف اسامی در زبان ترکی استانبولی

یکی از مسائل مهم در زبان هایی نظیرانگلیسی،  آلمانی، اسپانیایی و فرانسوی بحث جنسیت می­باشد. اما جالب است بدانید، در اصول گرامری زبان ترکی استانبولی در مبحث اسامی، جنسیت مطرح نبوده و کلمات مونث و مذکر ندارند.

از جمله زبان‌هایی که اسامی حالت‌های مختلف به خود می‌گیرند زبان ترکی، روسی، آلمانی، فنلاندی و … است. در زبان ترکی استانبولی، یک اسم می‌تواند شش حالت کلی داشته باشد ولی برخی زبان‌ها مانند فنلاندی ۱۵ حالت و مجارستانی ۱۸ حالت دارند! که این حالات با پسوند به وجود می‌آیند. در جدول زیر به حالت‌ها و پسوندهای مختلف در زبان ترکی اشاره کرده ایم:

       جمع        مفرد        نقش در جمله        حالت
Ler- فاعل اسمی
Leri- -(y)i مفعول مستقیم مفعولی
Lerin- -(n)in مضاف الیه ملکی
Lere- -(y)e مغعول غیر مستقیم مفعولی
Lerde- -de قید مکان مکانی
Lerden- -den متمم مفعول به

در ادامه به بررسی هرکدام از این حالت ها میپردازیم…

حالت اسمی

زمانی که اسم در نقش فاعل جمله آمده باشد، در این صورت در حالت اسمی ظاهر می­شود. برای مثال:

  • Kedi uyuyor : ” گربه خوابیده است”
  • Öğretmen onları gördü : “معلم آنها را دید.”

اسامی در نقش خطابی نیز می­توانند حالت اسمی به خود بگیرند. برای مثال:

  • Kerem kitabi aldi : “کرم آن کتاب(معرفه) را خرید.”

اسامی در گرامر زبان ترکی استانبولی حرف تعریف معین و نامعین ندارند! و با توجه به نقش مفعول مستقیم، می‌توان فهمید اسم معین است یا نامعین. اگر این واژه در جمله در حالت اسمی ظاهر شود، نامعین و اگر در حالت مفعولی مستقیم ظاهر شود معین است، به مثال‌های زیر توجه کنید:

  • .Kerem kitap aldı : “کرم کتاب (نکره) خرید”
  • .Kerem kitabı aldı : “کرم آن کتاب (معرفه) را خرید”

مرتبط بخوانید: بهترین روش یادگیری زبان ترکی استانبولی

حالت مفعولی مستقیم

در زبان ترکی استانبولی، “حالت مفعولی مسقیم” دارای پسوند ( i- ) می­باشد. از جمله مهمترین کاربردهای این حالت معرفه کردن اسامی در زبان ترکی میباشد. برای مثال:

  • Seni seviyorum : “دوستت دارم”

“نکته مهم”

در زبان ترکی استانبولی سه ضمیر اشاره وجود دارد. Bu (این)، Su (آن)، o (آن). اگر یکی از ضمایر ذکر شده، در جمله ای مفعول بودند، باید در حالت مفعولی ظاهر شوند. برای مثال:

  • Bunu aldim (Bu+(n)u : “آن را خریدم”

ضمایر اشاره در حالت مفعولی مستقیم و مفعولی غیر مستقیم به این ترتیب هستند:

       حالت مفعوی غیر مستقیم        حالت مفعولی مستقیم
Burada Bunu
şurada Şunu
orada Onu

” ضمیر اشاره (Şu) نه دور است و نه نزدیک. چیزی بین این دو ضمیر اشاره است ”

حالت مضاف و مضاف الیه

حالت اضافی عمدتا رابطه بین مالک و شی متعلق به او را نشان می‌دهد؛ برای مثال:

  • Onun kitabı : ” کتاب او ”     در اینجا (n)In و (n)in پسوندهای این حالت هستند.

و در صورتی که حرف آخر واژه صدادار باشد، چون دو حرف صدادار نمی‌توانند پشت سر هم بیایند، حرف n میانجی بینشان قرار می‌گیرد، به مثال زیر توجه کنید:

  • Leyla’nın kitabı : ” کتاب لیلا “

حالت مفعولی غیر مستقیم

در این میان، افعالی هم وجود دارند که علاوه بر مفعول مستقیم، نیازمند مفعول غیر مستقیم نیز هستند. فعل “دادن” یکی از این افعال می­باشد. پسوندی که در حالت مفعولی غیر مستقیم به فعل افزوده می­شود، نقش حرف اضافه “به” را دارد. برای مثال:

  • Mehmet’e oyuncak ver : “عروسک را به محمد بده”

در اینجا عروسک مفعول مستقیم و محمد مفعول غیرمستقیم میباشد. علامت ( ’ ) به این دلیل به کار رفته است که Mehmet اسم خاص است.

مرتبط بخوانید: روش های یادگیری زبان ترکی استانبولی به صورت خودآموز

حالت مکانی

این حالت معادل حرف اضافه “در” در زبان فارسی می­باشد که در زبان ترکی با پسوند de/da نشان داده می­شود. به مثال های زیر دقت کنید:

  • ۴Te kafede olurum : “ساعت ۴ در کافه خواهم بود.”
  • Evde ders çalışıyorum : “در خانه درس می‌خوانم.”

حالت مفعول به

حالت مفعول به در زبان فارسی با حرف اضافه ” از ”  نمایش داده می­شود. این حالت مفهوم جهت‌گیری را دارد و نشان می‌دهد فعل به چه جهتی اشاره دارد و در پاسخ به سوال هایی از قبیل “از کجا” و “از کی” استفاده می­شود. برای مثال:

  • Marketten geliyor : “از مغازه می آید”

امیدواریم این مطلب برای شما زبان آموزان عزیز مفید بوده باشد؛ شما میتوانید جهت یادگیری و تقویت مهارت زبان ترکی استانبولی خود، با شرکت در دوره های تدریس خصوصی زبان ترکی استانبولی موسسه تومر، پس از مشاوره و تعیین سطح رایگان، از تمامی خدمات آموزشی این مجموعه بهره مند شوید.

با سپاس از همراهی شما “موسسه آموزش زبان ترکی تومر”

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *